Terminarz spotkań i wykładów

22 września 2018 – wykład inaugurujący

godz. 11:00

Prowadzący – Paweł Jaskólski „Heweliusze Nauki”

Tytuł: „Niech zabrzmi MUZYKA!”

Podczas interaktywnego show prowadzonego, widzowie dowiedzą się co łączy fizykę i muzykę. Zastanowią się, od czego zależy wysokość dźwięków, co drga i gra w instrumentach muzycznych, a także w nich samych. Wspólnie z animatorem przeprowadzą eksperymenty, związane m.in. z rytmem i melodią. Zobaczą widowiskowe doświadczenia naukowe, w których łączą się ogień i muzyka. Przy pomocy prostych przedmiotów odkryjemy jak mogły powstawać niektóre prace Stanisława Ostoja-Kotkowskego – powojennego polskiego artysty, który w swoich dziełach wykorzystywał najnowsze zdobycze techniki. Jako pierwszy na świecie użył efektów laserowych podczas przedstawień teatralnych i operowych, a pracował m.in. nad transformacją dźwięku w barwy i kształty. Na koniec wykładu zamienimy się w orkiestrę, grającą na kolorowych rurkach.


06 października 2018

Prowadzący: Tomasz Ruszkowski „Heweliusze Nauki”

Tytuł: „Żyć i przeżyć – ROŚLINY”

Aloes w doniczce na parapecie. Czerwona papryka w lodówce. Klon za oknem. Los roślin wydaje się zależny od kaprysów pogody, apetytu zwierząt i potrzeb ludzi. Czy aby na pewno? Rośliny współpracują i porozumiewają się ze sobą. Odbywają dalekie podróże. Wykorzystują zwierzęta do realizacji własnych celów. Potrafią trwać niewzruszone przez setki, a nawet tysiące lat. Razem wyruszymy w podróż po niesamowitym świecie roślin. Dowiemy się jak żyć i przeżyć będąc rośliną. Podczas wykładu przyjrzymy się również Władysławowi Szaferowi polskiemu botanikowi, profesorowi Uniwersytetu Jagielońskiego, oraz dyrektorowi krakowskiego Ogrodu Botanicznego. Był on twórcą polskiej szkoły paleobotanicznej, współtwórcą polskich parków narodowych, inicjatorem odtworzenia populacji żubra w Puszczy Białowieskiej. Jeszcze przed wojną zajmował się interpretacją rozprzestrzenienia się drzew, a jego metoda rozpowszechniła się na całym świecie.


20 października 2018

Prowadzący: Karol Wójcicki „Z głową w gwiazdach”

Tytuł: Ciemność dnia, światła nocy”

To opowieść o astronomicznych podróżach wykłądowcy w poszukiwaniu najbardziej niesamowitych zjawisk na niebie. Pokazuje w niej jak niewielkim wysiłkiem można doświadczyć niesamowitych rzeczy. Opowiadam o polowaniach na zorze polarne i zaćmienia Słońca i przygotowaniach do najbardziej unikatowego zjawiska na Ziemi które już za 8 lat.


10 listopada 2018

Prowadzący: Lucjan Staszewski
Tytuł: „Kolor w chemii”

Z substancjami i odczynnikami chemicznymi jest pewien kłopot. Większość z nich to bezbarwne ciecze lub białe krystaliczne proszki. Stąd ciężko jest rozróżnić z czym ma się do czynienia. Na swoje szczęście naukowcy sobie z tym poradzili. Zobaczyli oni, że mieszając czasem 2 bezbarwne ciecze zachodzi jakaś charakterystyczna reakcja, która pozwala zidentyfikować z czym ma się do czynienia. Tą rzeczą jest głównie kolor. Będzie dużo kolorów i o kolorach, czy w laboratorium chemicznym można otrzymać złoto i co ma z tym wspólnego nasza noblistka Maria Curie Skłodowska. Podczas wykładu mówimy przede wszystkim o fizyznej stronie zjawiska koloru (nie poruszamy zagadnień fizjologii widzenia). Wspólnie ze słuchaczami zastanawiam się czym jest kolor w sensie fizycznym. Czym jest światło? Czy kolor jest cechą przedmiotu? Wspólnie spróbujemy odpowiedzieć na te i inne pytania. Jest sporo doświadczeń z użyciem światła i laserów. Cała publiczność zostanie wyposażona w specjalne okulary, dzięki którym wszyscy będą zaangażowani w wykonanie jednego z doświadczeń. Podczas wykładu poznamy również dziwne zwyczaje fotonów, cząstek z których składa się światło, oraz zobaczymy jak mógłby wyglądać świat widziany oczami żółwia błotnego.


24 listopada 2018

Prowadzący: „Heweliusze Nauki”

Tytuł: „Fraktale”

Czym tak właściwie są fraktale? Gdzie możemy je spotkać? Jak powstają i jak samodzielnie je stworzyć? Ile dziur ma Trójkąt Sierpińskiego? Poznamy Krzywą Kocha, która kocha chmury! Smoka Heighwaya, który zieje ogniem.  Zapatrzymy się w kosmiczny Zbiór Julii. Zasłuchamy się w muzykę ze Zbioru Cantora. Uszyjemy dywan Sierpińskiego. Podczas wykładu spróbujemy wyśledzić polski wkład do poszukiwania fraktali, przede wszystkim przyglądając się matematykowi Wacławowi Sierpińskiemu – jednemu z twórców przedwojennej polskiej szkoły matematycznej. Upamiętniono go m.in. nazywając jeden z kraterów księżycowych jego nazwiskiem.


1 grudnia 2018

Prowadzący: Monika Radzikowska

Tytuł: „W świecie syberyjskich duchów – podróże w czasie i przestrzeni”

Syberia – wielka przestrzeń, pełna różnorodnych krajobrazów, groźnych zwierząt i… tajemnic. Jeziora, rzeki i góry, z którymi związana jest niejedna opowieść o dawnych wojownikach, wodzach, pięknych księżniczkach i strasznych wiedźmach. Odwiedzimy tereny zamieszkałe przez ludzi o niezwykle barwnych tradycjach, całkowicie odmiennych od naszych. Jak dogadać się z niedźwiedziem? Kto to jest szaman i jaka jest jego rola? Czy duchy jedzą? A jeśli tak, to co? Co oznaczają kolorowe wstążki wiązane na drewnianych słupach? I co mogą nam powiedzieć kamienie? Na te i wiele innych pytań poszukamy odpowiedzi podczas naszych zajęć. Poznamy także postać Bronisława Piłsudskiego, jednego z naszych rodaków, patrioty walczącego o wolny kraj, który został badaczem Syberii… przypadkiem. Był to człowiek nieprzeciętny, którego życie mogłoby stać się scenariuszem filmu przygodowego. Podążymy jego tropem i sprawdzimy, jakie koleje losu zawiodły go na daleki wschód, co odkrył i jak się tam odnalazł.


8 grudnia 2018 – wykład kończący

Prowadzący: Paweł Dziechciarz

Tytuł: Odkopując przeszłość, budujemy przyszłość. Archeologia i 100 lat niepodległości Polski „

Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien (…) prawa do przyszłości” – te słowa marszałka Józefa Piłsudskiego dobrze obrazują idee, którymi na początku XX wieku kierowali się polscy archeolodzy tacy jak Erazm Majewski czy Józef Kostrzewski. Wierzyli oni, że poprzez odkrywanie najdawniejszych dziejów naszych ziem Polacy zachowają swoją tożsamość w trudnym czasie zaborów i walki o wyzwolenie. Archeolodzy bardzo często byli więc członkami różnego rodzaju towarzystw patriotycznych i naukowych. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku badania nad wspólną historią miły być za to czynnikiem spajającym młody naród, a odkrycia polskich archeologów (jak słynna na cały świat osada w Biskupinie) powodem do dumy dla wszystkich Polaków.
Dzisiaj archeologia, czyli nauka badająca przeszłość na podstawie wykopanych w ziemi przedmiotów pochodzących z przeszłości, nadal pozwala nam odkrywać tajemnice naszych najdawniejszych dziejów. Wykopaliska prowadzone na całym świecie przez polskich archeologów są naszą narodową wizytówką i świadczą o tym, że nauka w Polsce stoi na najwyższym światowym poziomie. Archeologia uczy nas też, że bez szacunku do przeszłości nie można budować przyszłości żadnego narodu.